Od ciekawości do zrozumienia

Nauka oparta na badaniach w Szkole Podstawowej OIA

Dla wielu rodzin nauka oparta na poszukiwaniu to termin, który mogły już wcześniej słyszeć, ale jak to właściwie wygląda w praktyce? Według Colleen Cropp, dyrektor ds. nauczania programu PYP w OIA Primary, poszukiwanie to znacznie więcej niż tylko pozwolenie dzieciom na zadawanie pytań. 

“– Nauka oparta na badaniu polega na tym, że zachęca się uczniów do zadawania pytań, refleksji i oceny tego, czego się uczą, oraz do dostrzegania powiązań między różnymi dziedzinami – wyjaśnia. – Nauczyciele kierują procesem nauki, stwarzają okazje do rozbudzenia ciekawości, pogłębienia zrozumienia oraz wspierają i zachęcają do zadawania pytań.” 

Ta filozofia jest ściśle spójna z misją i wartościami, które od dawna kształtują proces nauczania w OIS. Nasza misja mówi o tworzeniu pozytywnego, pełnego znaczenia i stawiającego wyzwania środowiska edukacyjnego, w którym zachęca się do wyobraźni, kreatywności i eksploracji. Jedną z naszych kluczowych wartości jest posiadanie ciekawskiego umysłu: rozwijanie uczniów, którzy zadają pytania, prowadzą dochodzenia i aktywnie angażują się w otaczający ich świat. 

Ponieważ OIA Primary staje się szkołą realizującą Program PYP (Primary Years Programme) Międzynarodowej Matury (IB), ten duch poszukiwań zostanie jeszcze głębiej zakorzeniony w całym programie nauczania.

Jak wygląda edukacja poszukująca w klasie

Dla rodziców odwiedzających po raz pierwszy klasę opartą na nauce poprzez badanie, środowisko uczenia się może czasami wyglądać zupełnie inaczej niż to, czego sami doświadczyli w szkole. 

“– To będzie tętniące życiem miejsce – mówi Colleen. – Dzieci mogą pracować w małych grupach, indywidualnie lub czasami jako cała klasa. Nauczyciel nie zawsze będzie stał z przodu, prowadząc lekcję. Zamiast tego jest obok dzieci, porusza się po sali, zadaje pytania i kieruje nauką.” 

Odwiedzający często słyszą to, co Colleen określa mianem “szumu pracy”: dyskusje, współpracę, dzieci samodzielnie korzystające z materiałów oraz osoby uczące się przechodzące między różnymi zadaniami i partnerami. 

Chociaż może to wyglądać na mniej uporządkowane niż tradycyjna sala lekcyjna, nauczanie oparte na poszukiwaniu jest starannie zaplanowane. Nauczyciele celowo tworzą doświadczenia, które stawiają przed uczniami wyzwanie głębokiego myślenia, eksplorowania różnych perspektyw i budowania zrozumienia krok po kroku. 

Jedną z rzeczy, które najbardziej zaskakują rodziców, jest to, jak zdolni stają się uczniowie. 

“Rodzice są często zadziwieni tym, jak elokwentne są dzieci, gdy wyjaśniają swoją naukę” – mówi Colleen. “Zauważają również, jak samodzielni stają się uczniowie oraz jak zaangażowani i skoncentrowani są wtedy, gdy uczą się czegoś, co ich szczercie ciekawi”.” 

Opierając się na solidnych fundamentach

Badania nie są nowością w OIA. 

Poprzez Międzynarodowy Program Nauczania (IPC) uczniowie już wcześniej poznawali ogólne idee (big ideas) poprzez jednostki tematyczne, które łączą naukę w różnych obszarach przedmiotowych. Przejście na Program dla Szkół Podstawowych IB (IB Primary Years Programme) stanowi zatem ewolucję, a nie całkowitą zmianę kierunku. 

“– IPC pozwala na prowadzenie dochodzenia, ale w sposób bardziej uporządkowany, przy zachowaniu odrębności przedmiotów, które jednocześnie łączą się w ramach jednego modułu – wyjaśnia Colleen. – Rama programowa IB pozwala nam tak uporządkować nauczanie w całej szkole, aby pojęcia były powtarzane wielokrotnie na etapie nauczania początkowego. Pomaga to uczniom powiązać ich wiedzę z różnymi kontekstami, a nauczycielom umożliwia współpracę przy projektowaniu doświadczeń edukacyjnych, które odzwierciedlają zarówno cele podstawy programowej, jak i zainteresowania uczniów.” 

Wynikiem jest głębsza i bardziej spójna ścieżka edukacyjna, w której zrozumienie rozwija się z czasem, a nie poprzez powiązane z nimi, odizolowane tematy. 

Sześć tematów transdyscyplinarnych

Charakterystyczną cechą programu PYP (Primary Years Programme) organizacji IB jest to, że nauka jest zorganizowana wokół sześciu tematów transdyscyplinarnych. Tematy te pomagają uczniom badać istotne idee, które łączą naukę w ramach różnych przedmitów i odwołują się bezpośrednio do otaczającego ich świata. 

Motyw międzyprzedmiotowy	Opis
Kim jesteśmy	Badanie tożsamości jako jednostki oraz jako części zbiorowości poprzez: zdrowie i dobre samopoczucie fizyczne, emocjonalne, społeczne i duchowe; relacje i poczucie przynależności; naukę i rozwój.
Gdzie jesteśmy w przestrzeni i czasie	Badanie historii oraz orientacji w miejscu, przestrzeni i czasie poprzez: okresy, wydarzenia i artefakty; społeczności, dziedzictwo, kulturę i środowisko; naturalne i ludzkie czynniki napędzające przemieszczanie się, adaptację i transformację.
Jak się wyrażamy	Badanie różnorodności głosu, perspektyw i ekspresji poprzez: inspirację, wyobraźnię, kreatywność; osobiste, społeczne i kulturowe sposoby oraz praktyki komunikacji; intencje, persepcje, interpretacje i reakcje.
Jak działa świat	Badanie rozumienia świata i zjawisk poprzez: wzorce, cykle, systemy; różnorodne praktyki, metody i narzędzia; odkrywanie, projektowanie, innowacje, możliwości i wpływy.
Jak się organizujemy	Badanie systemów, struktur i sieci poprzez: interakcje wewnątrz i pomiędzy systemami społecznymi i ekologicznymi; podejścia do źródeł utrzymań i praktyk handlowych oraz ich zamierzone i niezamierzone konsekwencje; reprezentację, współpracę i podejmowanie decyzji.
Współdzielenie planety	Badanie współzależności świata ludzkiego i przyrodniczego poprzez: prawa, obowiązki i godność wszystkich; ścieżki do sprawiedliwej, pokojowej i na nowo wyobrażonej przyszłości; naturę, złożoność, współistnienie i mądrość.

Poprzez te motywy uczniowie zgłębiają pojęcia łączące naukę, język, matematykę, naukę o społeczeństwie, sztukę i rozwój osobisty. Zamiast postrzegać przedmioty jako oddzielne szufladki, uczą się rozumieć, jak wiedza jest ze sobą powiązana. 

Patrząc w przyszłość na OIA Primary 

Dla Colleen jednym z najbardziej ekscytujących aspektów wprowadzania PYP jest elastyczność, jaką oferuje, przy jednoczesnym zachowaniu wysokich wymagań akademickich. 

“Jestem naprawdę podekscytowana wolnością, jaką niesie ze sobą PYP” – mówi. “Zachowując rygor akademicki, mamy możliwość uczynienia nauki jeszcze bardziej sensowną i istotną dla uczniów w naszej szkole”.” 

Ona wierzy, że program pomoże uczniom rozwijać nie tylko wiedzę i umiejętności, ale także cechy osobiste potrzebne do odniesienia sukcesu w zmieniającym się świecie. 

“Program PYP umożliwia uczniom nawiązywanie połączeń, pogłębianie zrozumienia pojęciowego i rozwijanie się jako młodzi ludzie, którzy są gotowi wnosić wkład w świat poprzez atrybuty profilu ucznia, które stanowią serce wszystkich programów IB.” 

Nauka zaczyna się od ciekawości 

Przekonanie to znajduje bezpośrednie odzwierciedlenie w wizji Optimist International Academy: 

“W OIA nauka zaczyna się od ciekawości.” 

Badanie to nie tylko strategia nauczania. To sposób myślenia, który zachęca uczniów do zaciekawiania się, zadawania pytań, prowadzenia dochodzeń i refleksji. Pomaga dzieciom stawać się pewnymi siebie myślicielami, skuteczními komunikatorami i aktywnymi uczestnikami własnego procesu uczenia się. 

Podczas gdy OIA Primary rozpoczyna swoją przygodę z IB, dociekanie zapewni silny pomost między tym, kim zawsze byliśmy, a tym, kim się stajemy: społecznością uczącą się, w której ciekawość prowadzi do zrozumienia, a znaczące pytania są często równie ważne jak odpowiedzi. 

Wizualna mapa procesu badawczego prezentowana we wszystkich klasach OIA Primary opiera się na pracach znanej ekspertki w dziedzinie nauczania poprzez poszukiwanie, Kath Murdoch, i służy jako wspólny język do myślenia, zadawania pytań, prowadzenia dochodzenia i refleksji w całej szkole.